Nguyên nhân gây ung thư gan và cách phòng tránh đúng cách

Nguyên nhân gây ung thư gan

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 2018, ung thư gan là một trong 5 loại ung thư gây tử vong hàng đầu với gần 800.000 ca tử vong mỗi năm. Đáng lưu ý, tỉ lệ mắc ung thư gan tại Việt Nam xếp vị trí thứ 4/185 quốc gia, vùng lãnh thổ có số liệu về ung thư. Trung bình cứ 100.000 người Việt thì có 23,2 người bị ung thư gan. Nguyên nhân gây ung thư gan cụ thể là vì sao?

Những nguyên nhân gây ung thư gan hiện nay

Bệnh ung thư gan có thể nói là một trong những nỗi ám ảnh vô cùng lớn đối với người bệnh. Bởi một khi mắc phải không chỉ sức khỏe sức khỏe bị tổn hại, mà người bệnh cũng có thể nhận “bản án tử” rất nhanh sau đó. Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe nếu bạn nằm trong nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị ung thư gan (bệnh nhân viêm gan B, C, viêm gan do bia rượu, xơ gan…) nên tầm soát ung thư gan định kỳ tối thiểu 3-6 tháng/lần.

Tại Việt Nam, trung bình cứ 100.000 người thì có 23,2 người bị ung thư gan. Đáng nói là số ca tử vong do ung thư gan tại nước ta gần tương đương với số ca mắc mới. Vì vậy, biết được nguyên nhân gây ung thư gan để chủ động phòng ngừa là điều hết sức cần thiết.

Ung thư gan vốn được xem là “kẻ giết người thầm lặng”, bởi rất khó phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm và cho đến nay nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư gan có thể kể đến như:

Biến chứng của bệnh xơ gan

Xơ gan được xem là một trong những yếu tố gây ung thư gan hàng đầu hiện nay (có đến 80% trường hợp ung thư biểu mô tế bào gan trên nền xơ gan). Khi các mô xơ gan bị sẹo, lan rộng sẽ hình thành các u xơ. Giai đoạn đầu bệnh nhân rất khó phát hiện bệnh và khi chuyển sang giai đoạn cuối, khối u quá to gây đau nhức thì lại rất khó để cải thiện. Do đó các yếu tố nguy cơ của xơ gan được xem là yếu tố nguy cơ của HCC.

Các bệnh nhân mắc bệnh xơ gan thì cấu trúc của gan đã bị biến đổi, các mô chuyển thành hình dạng xơ, sẹo ngoài ra còn hình thành các nốt tân sinh là giảm chức năng gan. Những bệnh nhân mắc bệnh xơ gan thường có tiền sử bị viêm gan B, C, nghiện rượu, nghiện thuốc lá,… bệnh nhân bị mắc căn bệnh này hầu như đều sẽ chuyển sang ung thư gan.

Bình thường, gan có màu nâu, mềm, nhẵn, khối lượng từ 1,2-1,5kg. Khi bị xơ, gan bị đổi sang màu vàng nhạt, khối lượng giảm xuống, các mô gan được thay thế bằng mô xơ, sẹo, gan cứng, bề mặt sần sùi do các cục u nổi lên.

Nguyên nhân gây ung thư gan

Mắc bệnh viêm gan B hoặc viêm gan C

Viêm gan B mãn tính có thể tiến triển rất nhanh thành xơ gan và ung thư gan. Virus viêm gan B gây phá hủy các tế bào gan bình thường  gây tổn thương gan và dẫn đến ung thư. Nguy cơ những người nhiễm virus viêm gan B có khả năng mắc ung thư gan cao gấp 200 lần so với người bình thường.

Tỷ lệ người mắc viêm gan C ít hơn viêm gan B, tuy nhiên loại virus viêm gan này rất nguy hiểm. Phần lớn các bệnh nhân viêm gan C sẽ phát triển thành xơ gan và ung thư gan. Trong thời gian ủ bệnh, viêm gan C gần như không gây ảnh hưởng  nhiều đến sức khỏe của người bệnh, vì thế rất nhiều trường hợp bệnh nhân mắc viêm gan C nhưng không hề biết.

Qua thời gian, viêm gan C sẽ tiến triển thành xơ gan, đồng thời các protein trong lõi của virus viêm gan C cản trở các chất ức chế khối u nên các tế bào độc hại có cơ hội sản sinh. Thời gian trung bình của người mắc viêm gan C tiến triển thành ung thư gan khoảng 28 năm. Sau khoảng thời gian 8-10 năm mắc bệnh xơ gan, bệnh nhân cũng rất dễ có nguy cơ chuyển thành ung thư gan nguyên phát.

Một khi mắc bệnh nếu không được hỗ trợ điều trị kịp thời, bệnh chuyển biến sang mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Có đến 80% bệnh nhân ung thư gan là tiến triển từ viêm gan virus B và khoảng 5% bệnh nhân ung thư gan xác định là do virus viêm gan C gây ra.

Nhiễm độc Aflatoxin – Nguyên nhân gây ung thư gan

Aflatoxin thường có trong các thực phẩm mốc như gạo, bắp, đậu phộng (lạc), đậu (đỗ)… là một loại độc tố vi nấm được sản sinh một cách tự nhiên do một số loài Aspergillus (một loại nấm mốc). Thực phẩm chứa nấm mốc Aflatoxin ngoài việc gây ra tình trạng ngộ độc cấp tính còn được xem là nguyên nhân gây ung thư gan. Tuy nhiên, nhiều gia đình vẫn chưa hiểu rõ được vấn đề này, nên suy nghĩ đơn giản là chỉ cần chà xát và phơi khô các thực phẩm bị mốc là có thể sử dụng được nên đã tự “rước bệnh vào thân”.

Aflatoxin là độc tố do nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus sinh ra. Chúng phát triển tốt ở nơi có nhiệt độ, độ ẩm lớn. Loại độc tố này thường được  tìm thấy trong các thực phẩm bị nấm mốc ôi thiu. Đặc biệt chúng không bị phân hủy ở nhiệt độ sôi bình thường, không biến mất khi phơi dưới ánh sáng mặt trời.

Vì khi thấy thực phẩm có dấu hiệu bị nấm mốc thì hãy bỏ ngay không nên cắt bỏ phần mốc và sử dụng phần không bị mốc, do ngay cả những phần không bị mốc đều có chứa bào tử của loại nấm này. Độc tố aflatoxin tích tụ lâu ngày trong cơ thể lâu ngày sẽ gây tổn thương gan và ung thư gan.

Nguyên nhân gây ung thư gan

Dung nạp quá nhiều rượu bia

Khi dung nạp quá nhiều rượu bia trong một khoảng thời gian dài, chất cồn trong rượu bia sẽ làm tổn thương các tế bào gan, gây viêm gan do rượu và dẫn đến xơ gan. Xơ gan do rượu bia là nguyên nhân của khoảng 15% các trường hợp ung thư biểu mô tế bào gan.

Uống rượu bia thường xuyên là nguyên nhân quan trọng của xơ gan. Xơ gan do rượu chiếm khoảng 15% các trường hợp mắc HCC.

Tổ chức nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) xếp rượu bia là tác nhân gây ung thư mức độ 1. Đây là nguyên nhân trực tiếp gây ra 7 loại ung thư phổ biến gồm: Miệng, thực quản, thanh quản, vú, gan, đại trực tràng, dạ dày. Tác hại dễ thấy nhất của rượu bia là làm tổn thương các tế bào gan, gây xơ gan, dẫn đến ung thư gan.

Rượu là nguyên nhân ung thư gan phổ biến nhất. Uống nhiều rượu trong thời gian dài sẽ rất tới xơ gan, tổn thương các tế bào gan. Người nghiện rượu có nguy cơ mắc ung thư cao rất cao và thời gian sống của người nghiện rượu cũng rút ngắn so với người bình thường khoảng 10 năm.

Thừa sắt – Nguyên nhân gây ung thư gan

Bệnh thừa sắt (hemochromatosis), bệnh di truyền tyrosin huyết, và bệnh viêm gan mạn tự miễn thể hoạt động là nguyên nhân gây xơ gan và làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển ung thư gan.

Bệnh thừa sắt (hemochromatosis), bệnh di truyền tyrosin huyết, và bệnh viêm gan mạn tự miễn thể hoạt động là nguyên nhân gây xơ gan và làm tăng đáng kể nguy cơ phát triển HCC.

Ngoài ra, các yếu tố khác ít có bằng chứng thuyết phục như nhiễm độc tố aflatoxin B1 (được tiết ra từ nấm Aspergillus), steroid androgenic, thorotrast (chất cản quang), thuốc uống tránh thai, và bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.

Nguyên nhân gây ung thư gan

Bệnh tiểu đường

Những người mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt có kèm theo viêm gan hoặc thường xuyên uống nhiều rượu, cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư gan. Virus viêm gan C có thể tương tác với bệnh tiểu đường và làm gia tăng nguy cơ gây ung thư gan. Theo ước tính, người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ mắc ung thư gan cao gấp 3 lần so với bình thường.

Béo phì làm tích tụ lượng mỡ lớn trong gan gây chứng gan nhiễm mỡ và tiến triển thành xơ gan, ung thư gan.

Phòng ngừa ung thư gan

Phòng bệnh ung thư gan nguyên phát bằng các phương pháp:

  • Tiêm vacxin ngừa viêm gan B: Cho đến nay, chưa có thuốc đặc hiệu điều trị viêm gan B. Tiêm vacxin viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu sau khi sinh là cách tốt nhất để phòng lây truyền viêm gan B từ mẹ sang con. Ở người lớn, tất cả các đối tượng chưa bị nhiễm virus viêm gan B cần tiêm chủng càng sớm càng tốt để phòng bệnh viêm gan B.
  • Kiểm soát nguy cơ viêm gan siêu vi C: Bệnh viêm gan C hiện chưa có vacxin phòng ngừa. Bản thân mỗi người cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình khỏi nhiễm bệnh bằng cách tránh các con đường lây truyền của bệnh, kiểm tra sức khỏe và tầm soát bệnh định kỳ.
  • Chế độ dinh dưỡng: Ăn nhiều rau quả và trái cây (các loại rau lá xanh, cà rốt, khoai tây và trái cây họ cam quýt), sử dụng chế phẩm từ sữa, uống trà (đặc biệt lá trà tươi), không chọn thức ăn bị mốc (đặc biệt là đậu nành, lạc, khoai lang, mía, dầu đậu phộng), nói “không” với thực phẩm chứa lượng muối cao, hạn chế đồ ăn giàu protein, hạn chế tối đa rượu, bia.
  • Duy trì thói quen sống lành mạnh: Chú ý nghỉ ngơi phù hợp, vận động ngoài trời với cường độ phù hợp, biết cách kiểm soát cảm xúc, luôn giữ tinh thần lạc quan.

 

Các tìm kiếm liên quan

  • Nguyên nhân gây ung thư gan
  • Triệu chứng ung thư gan giai đoạn cuối
  • 9 dấu hiệu ung thư gan giai đoạn đầu
  • Ung thư gan có đầu không
  • Ung thư gan
  • Ung thư gan giai đoạn đầu
  • Ung thư gan có chữa được không
  • Ung thư gan có lây không

Nội dung liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *