Các loại đau đầu thường gặp, nguyên nhân và cách điều trị ra sao?

Các loại đau đầu

Kết quả nghiên cứu cho thấy có khoảng 50% dân số thế giới bị các loại đau đầu đau đầu hằng ngày. Cứ 3 người thì có một người bị đau đầu dữ dội vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời. Đa số các trường hợp đau đầu thường không đi khám hoặc điều trị triệt để khiến tình trạng bệnh ngày càng nghiêm trọng hơn.

Nguyên nhân gây nên các loại đau đầu

Đau đầu là cảm giác khó chịu nhất của mỗi người, có rất nhiều nguyên nhân gây ra. Đây có thể là dấu hiệu của một bệnh, có thể là rối loạn cảm xúc, mệt mỏi và căng thẳng. Tình trạng lạm dụng thuốc giảm đau hiện nay khiến số lượng người đau đầu ngày một đông và mức độ đau nặng thêm. Nghiên cứu cho thấy có sự gia tăng số lượng gốc tự do trong cơ thể người đau đầu, đặc biệt là người có stress kèm theo.

Tác hại của đau đầu

Nghiên cứu cho thấy, tất cả các loại đau đầu dù là dạng nào thì sau 3 tháng đều sẽ xuất hiện những thay đổi cấu trúc và làm tổn thương não do các gốc tự do liên tục được sinh ra trong cơ thể trong quá trình chuyển hóa. Bình thường, gốc tự do tồn tại ở mức độ vừa phải nên ít gây những tác hại nghiêm trọng. Tuy nhiên ở những ở người có những bệnh lý đau đầu, đặc biệt là đau kèm stress, các chất trong não sẽ có sự rối loạn về chuyển hóa, từ đó sinh ra rất nhiều gốc tự do gây tổn thương cho tế bào thần kinh.

Nhiều trường hợp đau đầu đã có sẵn trong người, chỉ chờ những yếu tố thuận lợi (stress, sốc tình cảm, tâm lý), yếu tố thúc đẩy (chế độ sinh hoạt, thời gian làm việc kéo dài)… làm tăng sinh các gốc tự do đủ để xảy ra triệu chứng đau đầu, tổn thương thần kinh, mạch máu và làm tổn hại cấu trúc của não. Tùy từng trường hợp, đau đầu trong một thời gian dài sẽ khiến bệnh nhân xuất hiện những biểu hiện trầm cảm, lo âu, hay quên, rối loạn trí nhớ, thiếu tập trung… Đau đầu càng nặng sẽ càng bộc lộ những triệu chứng này thường xuyên hơn, dễ dẫn đến sa sút trí tuệ, đột quỵ não dẫn đến tàn tật và thậm chí tử vong.

Có khoảng 60% các bệnh nhân lạm dụng thuốc giảm đau (không đúng chỉ định và thời gian dùng thuốc kéo dài), gây khó khăn trong việc điều trị về sau vì bệnh dễ tái phát. Do đó, tốt nhất vẫn là tuân thủ các chỉ định về loại thuốc, liều lượng, chống chỉ định theo toa của bác sĩ.

Phòng ngừa và điều trị đau đầu

Đau đầu có thể chỉ là triệu chứng, không cần can thiệp vẫn có thể tự qua đi. Nhưng vẫn có nhiều trường hợp đau đầu là một cấp cứu y khoa. Khi bạn có triệu chứng đau đầu đột ngột hoặc cấp tính, đau kéo dài vài giờ, đau kèm nôn ói, sốt và yếu liệt nửa người, lúc này phải cho bệnh nhân đến khoa cấp cứu ngay. Một số trường hợp đau đầu còn kéo dài nhiều ngày, nhiều tháng, điều trị thông thường bằng thuốc không giảm thì bệnh nhân nên đến khám các chuyên khoa thần kinh, nội tổng quát. Trường hợp đau đầu kéo dài kèm theo chứng rối loạn lo âu, stress thì nên đến khám chuyên khoa tâm thần.

Thời gian điều trị chung cho các chứng đau đầu thường là 3 tháng, sau đó có thể ngưng thuốc. Tuy nhiên, khi các triệu chứng kèm theo như: mất ngủ, lo âu… chưa được kiểm soát tốt, thời gian điều trị có thể kéo dài hơn. Song song với việc điều trị bằng thuốc, bệnh nhân cần hạn chế sử dụng rượu bia, hút thuốc lá, tránh stress tâm lý, đảm bảo giấc ngủ tốt, ăn uống điều độ và đầy đủ dinh dưỡng.

Các loại đau đầu

Các loại đau đầu do nguyên nhân khác nhau

Các loại đau đầu khác nhau sẽ biểu hiện bằng những triệu chứng khác nhau, có khả năng gây ra mờ mắt, cơn đau nhói, âm ỉ, có khi dồn dập, kéo dài từ vài phút đến vài ngày. Phân biệt các loại bệnh đau đầu để có thể điều trị và ngăn ngừa hiệu quả.

Sau đây là phân loại bệnh đau đầu theo Hiệp hội đau đầu thế giới (International Headache Society hay HIS) năm 2004.

Đau nửa đầu Migraine

Migraine là một trong các loại đau đầu nguy hiểm, gây đau một bên đầu theo từng cơn, thường có nôn ói đi kèm. Tỷ lệ mắc loại đau đầu này là 12% dân số. Hơn 75% trường hợp mắc bệnh migraine thì trong gia đình họ cũng sẽ có người bị bệnh. Bệnh này thường bắt đầu ở lứa tuổi thanh thiếu niên và hiếm khi xuất hiện sau 60 tuổi. Độ tuổi bệnh nhân thường là từ 20 – 50 tuổi.

Đặc điểm của triệu chứng bệnh là đau ở một nửa đầu, người bệnh cảm thấy trong đầu như có sợi dây liên tục giật giật theo nhịp mạch đập. Mặt khác, cơn đau có khả năng luân chuyển, lúc bên ở nửa đầu này lúc sang nửa đầu bên kia. Cơn đau thường thay đổi cường độ từ nhẹ, chỉ có dấu hiệu đau thoáng qua cho đến đau dữ dội và có thể kéo dài từ nhiều giờ đến vài ngày.

Triệu chứng đau hay xảy ra đột ngột hoặc có báo trước với các dấu hiệu như: hoa mắt, giảm thị lực, chóng mặt, ù tai, nhìn một thành hai, nói khó, tê buốt vùng da đầu. Cơn đau thường có xu hướng nặng lên khi người bệnh di chuyển, vận động, ho, hắt hơi hoặc thay đổi tư thế đầu.

Bệnh đau nửa đầu migraine có nhiều thể khác nhau:

  • Migraine thông thường
  • Migraien cổ điển
  • Migraine liệt vận nhãn
  • Migraine võng mạc
  • Các hội chứng chu kỳ ở trẻ em
  • Các biến chứng của Migraine
  • Migraine không đáp ứng các tiêu chuẩn trên

Các loại đau đầu

Đau đầu chuỗi và đau nửa đầu mãn tính trong Các loại đau đầu

Đau đầu theo chuỗi phổ biến ở đối tượng nam giới (chiếm khoảng 80%), đặc biệt là nam giới từ 20 – 40 tuổi. Nhóm đối tượng này cũng thường xuất hiện các cơn đau nửa đầu mãn tính. Cơn đau thường gặp nhất theo từng vùng trên khuôn mặt, thường tập trung ở ổ mắt, sau đó lan tỏa đến vùng trán, thái dương, vùng gò má và cánh mũi. Cũng có thể đau xuất hiện ở vòm họng, xương hàm hay vùng cổ.

Đau đầu dạng này thường phân biệt các loại đau đầu bằng biểu hiện trở nên dữ dội và nhanh đạt đến cực điểm sau 10 phút, đau nhói buốt, những cơn đau không mạnh hơn khi bệnh nhân vận động, kèm theo một số triệu chứng về mắt hay mũi. Triệu chứng về mắt bao gồm: chảy nước mắt, xung huyết kết mạc, sụp mi, co đồng tử. Triệu chứng về mũi bao gồm: ngạt mũi một bên hoặc chảy nước mũi. Ngoài ra, bệnh nhân có thể gặp thêm dấu hiệu ra mồ hôi mặt, da ửng hồng ở vùng mắt hay trán. Triệu chứng bệnh thường được chia làm các nhóm:

  • Đau đầu chuỗi
  • Các cơn đau nửa đầu mãn tính
  • Các chứng đau đầu giống đau đầu chuỗi không đáp ứng các tiêu chuẩn trên.

Đau đầu do căng thẳng

Trong các phân loại bệnh đau đầu thì đau đầu vì căng thẳng được xếp vào hàng phổ biến nhất hiện nay. Cơn đau đầu do căng thẳng có thể xuất hiện tạm thời, có khi liên tục hàng ngày và kéo dài từ 30 phút đến vài ngày với tính chất đau nặng đầu như bị ép, cảm giác giống như có gì đó bó buộc vào đầu.

Cường độ và mức độ đau thường dao động từ nhẹ đến vừa, có thể đau ở phần da đầu, thái dương hoặc đau sau gáy. Bệnh nhân thường đau hai bên đầu hoặc có khi lan tỏa khắp vùng đầu. Tuy nhiên, cơn đau thường không tăng lên đáng kể khi người bệnh vận động cơ thể nhẹ nhàng hoặc cử động leo cầu thang.

Trong các loại đau đầu, loại do căng thẳng có thể xem là bắt nguồn từ nguyên nhân chủ quan, chủ yếu do lối sống. Tình trạng này thường là do phản ứng của cơ đối với stress, trầm cảm, bị thương tổn ở đầu hoặc vì tâm trạng lo lắng suy nghĩ. Bệnh lý này xảy ra phổ biến nhất đối với người lớn và thanh niên, những người làm việc trong văn phòng công ty, người có thói quen tập trung vào màn hình máy tính quá lâu, làm việc quá sức…

Đau đầu do căng thẳng bao gồm các dạng:

  • Đau đầu do căng thẳng có chu kỳ
  • Đau đầu do căng thẳng mãn tính
  • Đau đầu do căng thẳng không đáp ứng các tiêu chuẩn trên.

Các cơn đau đầu khác không do tổn thương cấu trúc

Loại này có nhiều thể khác nhau, bao gồm:

  • Đau đầu theo kiểu dao đâm nguyên phát
  • Đau đầu vì chèn ép ngoài sọ
  • Đau đầu vì lạnh
  • Đau đầu lành tính do ho
  • Đau đầu lành tính do gắng sức
  • Đau đầu có kèm theo sinh hoạt sinh dục.

Đau đầu kèm theo các bệnh lý mạch máu trong Các loại đau đầu

Máu và mạch máu là thành phần quan trọng, đóng vai trò sống còn đối với cơ thể. Khi có các vấn đề bất thường sau đây với mạch máu, cơ thể bệnh nhân sẽ báo hiệu triệu chứng đau đầu:

  • Tình trạng thiếu máu não cấp tính.
  • Ổ máu tụ trong sọ.
  • Xuất huyết dưới nhện.
  • Dị dạng mạch máu não không vỡ.
  • Viêm động mạch.
  • Đau động mạch cảnh hoặc động mạch đốt sống.
  • Xuất hiện huyết khối tĩnh mạch.
  • Tăng huyết áp động mạch.
  • Đau đầu kèm theo các bệnh mạch máu khác.

Các loại đau đầu

Đau đầu sau chấn thương sọ

Hàng ngày, cả nước ghi nhận nhiều trường hợp chấn thương sọ não do nhiều nguyên nhân khác nhau: bị tai nạn giao thông, công nhân xây dựng té do sập giàn giáo, trẻ em bất chợt ngã từ gác lửng, người già trượt chân trong phòng tắm, các đối tượng hành hung đánh nhau vào đầu. Sau những sự cố như vậy, người bệnh cần phải hết sức chú ý đến triệu chứng đau đầu, bởi vì đây là một trong các loại đau đầu nguy hiểm.

Triệu chứng đau nhức đầu xuất hiện kèm theo biểu hiện ói mửa, động kinh hoặc thay đổi tri giác, gây ra tình trạng ngủ gà, lơ mơ rồi thậm chí hôn mê, kèm theo yếu liệt tay chân. Đây là những dấu hiệu cho thấy máu tụ trong sọ, cần được chẩn đoán và điều trị cấp cứu tại bệnh viện. Đau đầu sau chấn thương sọ được chia thành hai thể bệnh do tính chất của triệu chứng:

  • Đau đầu cấp tính sau chấn thương
  • Đau đầu mãn tính sau chấn thương

Đau đầu kèm theo bệnh lý nội sọ không do mạch máu

Nhóm đau đầu này liên quan đến các tình trạng sau đây:

  • Tăng áp lực dịch não tuỷ.
  • Giảm áp lực dịch não tuỷ.
  • Nhiễm khuẩn nội sọ.
  • Sarcoidosis và các bệnh viêm vô khuẩn nội sọ khác.
  • Đau đầu liên quan đến việc tiêm vào khoang dịch não tuỷ.
  • U nội sọ.
  • Đau đầu kèm theo bệnh nội sọ khác.

Đau đầu kèm theo nhiễm khuẩn ngoài não

Tình trạng này bao gồm:

  • Nhiễm virus
  • Nhiễm khuẩn
  • Đau đầu liên quan tới bệnh truyền nhiễm khác.

Đau đầu liên quan tới hóa chất trong Các loại đau đầu

Những ảnh hưởng của hóa chất đến cơ thể bao gồm việc gây ra đau đầu. Tình trạng này có thể là cấp tính hoặc mãn tính phụ thuộc vào nồng độ và thời gian tiếp xúc, được chia làm các loại nhỏ như sau:

  • Đau đầu do sử dụng hoặc tiếp xúc cấp tính với hóa chất
  • Đau đầu do sử dụng hoặc tiếp xúc mãn tính với hóa chất
  • Đau đầu do ngừng sử dụng hóa chất (cấp tính)
  • Đau đầu do ngừng sử dụng hóa chất (mãn tính)
  • Đau đầu có liên quan đến hóa chất nhưng cơ chế không xác định.

Đau đầu do rối loạn chuyển hoá

Khoảng 19% dân số nước ta đang mắc phải hội chứng rối loạn chuyển hóa. Đau đầu do rối loạn chuyển hóa là một trong các loại đau đầu nguy hiểm với các nguyên nhân như:

  • Tình trạng thiếu oxy
  • Tăng phân áp CO2 trong máu
  • Thiếu O2 và tăng phân áp CO2 hỗn hợp
  • Hạ đường huyết
  • Vấn đề trong lọc máu
  • Đau đầu liên quan tới rối loạn chuyển hoá khác

Các chứng đau đầu do đau dây thần kinh sọ, thân dây thần kinh và do mất dẫn truyền ly tâm

Phân loại bệnh đau đầu này dựa vào các nguyên nhân:

  • Đau dai dẳng các dây thần kinh sọ
  • Đau dây thần kinh sinh ba
  • Đau dây thần kinh lưỡi – hầu
  • Đau dây thần kinh số VII phụ
  • Đau dây thần kinh hầu trên
  • Đau dây thần kinh chẩm
  • Nguyên nhân trung ương của đau đầu mặt và TIC
  • Đau mặt không đáp ứng các tiêu chuẩn trong nhóm 11 hoặc 12.

Đau đầu hoặc đau mặt có kèm theo các bệnh lý về xương sọ, gáy, mắt, tai, mũi, xoang, răng, miệng hoặc các cấu trúc sọ, mặt khác

Tình trạng đau đầu này diễn ra tại các bộ phận:

  • Xương sọ
  • Gáy
  • Mắt
  • Tai
  • Mũi và xoang
  • Răng, hàm và các cấu trúc liên quan
  • Bệnh khớp thái dương – hàm.

Đau đầu không được phân loại trong các nhóm trên

 

Các tìm kiếm liên quan

  • Các vị trí đau đầu nguy hiểm
  • Các vị trí đau đầu
  • Các loại đau đầu
  • Các vị trí đau đầu và nguyên nhân
  • Các vị trị đau đầu và nguyên nhân
  • Bị giật nhói ở đầu
  • Trị đau đầu
  • Hay bị đau đầu

Nội dung liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *