Các biến chứng không lường của bệnh gan nhiễm mỡ và cách phòng ngừa

bệnh gan nhiễm mỡ

Là một trong những tác nhân gây ra xơ gan thậm chí ung thư gan, bệnh gan nhiễm mỡ thực sự là căn bệnh cần phải tránh xa. Những kiến thức về bệnh gan nhiễm mỡ được chia sẻ dưới đây sẽ vô cùng cần thiết với bạn. Chỉ cần bỏ ra vài phút, bạn có thể tự cứu sống lấy mình khỏi nguy cơ ung thư gan đang “ rình rập” mỗi ngày.

Bệnh gan nhiễm mỡ là gì?

Hiện nay, gan nhiễm mỡ là một tình trạng không còn quá xa lạ với chúng ta. Bệnh có thể dẫn đến các vấn đề về gan nghiêm trọng hơn.

Hàm lượng chất béo trong gan cao hơn bình thường có thể dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ. Hầu hết trường hợp, bệnh thường không gây hại. Tuy nhiên, nếu không sớm được can thiệp kịp thời, vấn đề sức khỏe này có khả năng làm suy giảm chức năng gan, thậm chí kéo theo xơ gan xảy ra.

Bệnh gan nhiễm mỡ là hiện tượng gan tích tụ mỡ thừa quá nhiều và không thể chuyển hóa gây ảnh hưởng đến chức năng của gan. Ở người bình thường, lượng mỡ trong gan chiếm khoảng 1 – 4%, khi tỉ lệ này chạm mức 5% tức là bạn đã bị gan nhiễm mỡ.

Tùy vào tỉ lệ lượng mỡ trong gan, bệnh gan nhiễm mỡ được chia thành nhiều cấp độ nặng nhẹ khác nhau.

Nguyên nhân khiến gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ do rượu bia

Rượu bia là nguyên nhân hàng đầu gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ. Khi rượu, bia được đưa vào cơ thể, chất cồn sẽ làm gia tăng việc tiêu hủy lipid ở các mô ngoại biên và gia tăng lượng acid béo tự do từ mô mỡ đến gan, vì vậy tăng tích lũy triglyceride tại gan. Cụ thể, chất cồn trong rượu bia khiến tế bào Kupffer – một đại thực bào nằm ở xoang gan bị kích hoạt làm gián đoạn quá trình oxy hóa acid béo, từ đó làm tăng tích lũy và giảm ly giải chất béo, gây mỡ hóa tế bào gan.

Do đó, nếu bạn không muốn là người “tận tay” hủy hoại lá gan của mình thì nên hạn chế hoặc “đoạn tuyệt” với rượu bia càng sớm càng tốt.

Gan nhiễm mỡ do các nguyên nhân khác

Do lối sống, bao gồm thói quen ăn uống và vận động. Những người tiêu thụ nhiều thực phẩm có chứa nhiều dầu mỡ, chất béo, chất bột đường sẽ có nguy cơ tích tụ nhiều mỡ ở trong gan. Đồng thời, những người có lối sống lười vận động cũng sẽ có nguy cơ cao hơn bị gan nhiễm mỡ do chất béo tích tụ không được giải phóng bằng các hoạt động thể chất.

Di truyền cũng là một lý do sinh ra bệnh gan nhiễm mỡ. Nếu sinh ra trong một gia đình có nhiều người bị béo phì và gan nhiễm mỡ thì tỉ lệ chúng ta mắc căn bệnh này sẽ cao hơn so với những người khác.

Có những trường hợp viêm gan nhiễm mỡ có liên quan đến thuốc hoặc độc tố chuyên biệt nào đó. Độc tố có thể là các sản phẩm hóa dầu (petrochemicals) dùng trong kỹ nghệ hay là hóa chất chứa vinyl chlorine… Một số thuốc khi dùng quá liều có thể gây gan nhiễm mỡ như các thuốc là các vitamin tan trong dầu, nhất là vitamin A. Một loại thuốc khác cũng gây tích tụ mỡ ở bụng và gan làm gan nhiễm mỡ là thuốc có chứa hoạt chất corticoid – thành phần trong các thuốc hỗ trợ cải thiện hen suyễn, khớp và các loại thuốc đông, nam dược không rõ nguồn gốc.

Gan nhiễm mỡ do biến chứng từ các bệnh lý khác

Gan nhiễm mỡ còn do nguyên nhân từ các bệnh lý rối loạn chuyển hóa như béo phì, tiểu đường, tăng lipid máu.

Theo một nghiên cứu năm 2012 trong tạp chí American Journal of Clinical Nutrition, những người ăn thừa tới 1.000 calo thực phẩm có đường trong 3 tuần chỉ tăng 2% trọng lượng cơ thể. Trong khi đó, lượng mỡ trong gan đã tăng lên đến 27%.

bệnh gan nhiễm mỡ

Những ai dễ bị gan nhiễm mỡ?

Gan nhiễm mỡ thường gặp hơn ở những người có các vấn đề về sức khỏe như:

  • Chứng béo phì (nặng cân): Là nguyên nhân phổ biến nhất.
  • Đái tháo đường type 2: Có khoảng 30-60% bệnh nhân đái tháo đường cũng sẽ bị gan nhiễm mỡ.
  • Rối loạn mỡ máu: Bệnh nhân có chỉ số triglycerid trong máu cao cũng dễ mắc gan nhiễm mỡ không do rượu. Tỷ lệ bị gan nhiễm mỡ trong nhóm bệnh nhân rối loạn mỡ máu chiếm khoảng 59 %.
  • Tuổi: Tỷ lệ mắc gan nhiễm mỡ không do rượu và mức độ bệnh gan tăng theo tuổi.
  • Giới tính: Tỷ lệ mắc gan nhiễm mỡ ở nam cao gấp 2 lần nữ.
  • Gen: Tỷ lệ mắc gan nhiễm mỡ khác nhau giữa các sắc tộc, có thể do sự khác nhau về yếu tố gen.
  • Lạm dụng rượu bia: gần 90% những người uống rượu bia trên 2 đơn vị/ ngày trong thời gian dài sẽ dẫn đến gan nhiễm mỡ

Biểu hiện bệnh gan nhiễm mỡ qua từng giai đoạn

Biểu hiện gan nhiễm mỡ giai đoạn 1

Khi gan nhiễm mỡ ở giai đoạn 1, lượng mỡ trong gan chiếm từ 5 – 10% tổng trọng lượng lá gan. Đây được xem là giai đoạn nhẹ, lành tính, không nguy hiểm và cũng không có các biểu hiện gì. Người bệnh không có biểu hiện cụ thể, nếu chỉ khám lâm sàng sẽ rất khó để phát hiện ra.

Cần làm các xét nghiệm và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nhất gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu. Phát hiện và điều trị bệnh gan nhiễm mỡ ở giai đoạn này theo sự chỉ định của bác sĩ, tình trạng gan nhiễm mỡ sẽ hoàn toàn có thể khỏi.

Gan nhiễm mỡ giai đoạn 2

Khi lượng mỡ trong gan chiếm từ 10 – 20% tổng trọng lượng lá gan, bác sĩ xác định người bệnh đang ở giai đoạn hai của bệnh gan nhiễm mỡ. Ở giai đoạn này, người bệnh bắt đầu có các biểu hiện rõ hơn như chán ăn, ăn không ngon, khó tiêu, đầy bụng, buồn nôn và cảm thấy mệt mỏi thường xuyên. Cũng bởi các triệu chứng này khá phổ thông nên rất nhiều người không để ý và bỏ qua, khiến bệnh càng có cơ hội phát triển và nặng thêm.

Khi có kết quả xét nghiệm, người bệnh có thể thấy các mô mỡ đã xuất hiện rõ trên nhu mô gan và cơ hoành. Các bác sĩ cho biết đây là giai đoạn tích tụ, nuôi bệnh và chưa có phương pháp để điều trị triệt để. Bởi vậy, cách tốt nhất để người bệnh gan nhiễm mỡ bảo vệ sức khỏe bản thân trong giai đoạn này là ăn uống theo chế độ khoa học, tăng cường thể dục thể thao tạo sự miễn dịch tốt cho gan.

Đặc biệt không nên sử dụng các chất kích thích như rượu, bia,… Chủ quan ở giai đoạn này sẽ khiến bệnh gan nhiễm mỡ nhanh chóng chuyển biến xấu sang giai đoạn 3 nguy hiểm.

Bệnh gan nhiễm mỡ giai đoạn 3

Tỷ lệ mỡ trong gan lên đến hơn 30% tổng trọng lượng của gan là biểu hiện của bệnh gan nhiễm mỡ giai đoạn 3. Bệnh nhân khi đi xét nghiệm sẽ thấy rõ độ lây lan các nhu mỡ tại gan tăng lên nhanh chóng và rõ rệt. Cùng với đó là các biểu hiện đặc trưng của bệnh gan như đau tức hạ sườn bên phải, vàng da, vàng mắt, u mạch nổi lên trên da, chán ăn, mệt mỏi, sút cân nhanh chóng,…

Giai đoạn này là giai đoạn nguy hiểm và nặng nhất của gan nhiễm mỡ. Từ đây, bệnh hoàn toàn có thể biến chứng thành xơ gan, ung thư gan một cách nhanh chóng nếu không được điều trị đúng cách và kiên trì. Khi biến chứng gan nhiễm mỡ bắt đầu thì cơ hội chữa khỏi là không có mà người bệnh phải chấp nhận sống chung với bệnh và điều trị kéo dài sự sống tùy thuộc vào hiệu quả điều trị.

Ngoài ra, người bệnh mắc gan nhiễm mỡ có thể có các biểu hiện rối loạn nội tiết tố xảy ra ở cả nam và nữ. Một số ít trường hợp nam giới mắc bệnh này có thể phát triển tuyến vú, hoặc gặp các vấn đề về cương dương, teo tinh hoàn trong giai đoạn cuối. Nữ giới có thể tăng, giảm cân bất thường, không rõ lý do, hoặc tắc rong kinh, rối loạn kinh nguyệt,…

Biến chứng gan nhiễm mỡ

Tình trạng gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành các bệnh gan rất nguy hiểm như viêm gan, xơ gan, thậm chí ung thư gan.

Viêm gan nhiễm mỡ

Viêm gan nhiễm mỡ là tình trạng tổn thương gan, đặc trưng bởi hiện tượng tế bào gan phình to như bong bóng, chứa nhiều hạt mỡ nhỏ, tẩm nhuận nhiều bạch cầu đa nhân trung tính ở các tiểu thùy gan.

Viêm gan nhiễm mỡ giai đoạn đầu thường không có triệu chứng lâm sàng. Một số trường hợp có thể cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, sợ mỡ, đau tức vùng gan, vàng da. Xét nghiệm giai đoạn này thấy biểu hiện hủy hoại tế bào gan, siêu âm gan có dấu hiệu nhu mô gan thô hoặc tình trạng viêm gan mạn tính.

Xơ gan

30% trường hợp bị gan nhiễm mỡ diễn tiến thành xơ gan nếu không kiểm soát kịp thời. Xơ gan là quá trình tổn thương gan mãn tính không hồi phục, đặc trưng bởi sự xơ hóa và hoại tử tế bào gan, hình thành những nốt bất thường ở gan.

Dưới các tác nhân gây hại như rượu bia, tế bào Kupffer hoạt động quá mức, sản sinh nhiều chất gây viêm. Trong đó có TGF-β – yếu tố kích hoạt tế bào hình sao sản sinh mô sợi. Các chất xơ tạo ra ngày càng nhiều gây tổn thương và làm chết tế bào gan, thay đổi hoàn toàn cấu trúc của gan.

Ung thư gan

10% trường hợp bị xơ gan diễn tiến thành ung thư gan. Ung thư gan có tỉ lệ tử vong cao, 50% – 70% trong 5 năm.

Ung thư gan được phân loại gồm ung thư nguyên phát (khối u xuất hiện tại gan) và ung thư thứ phát (khối u xuất phát từ những cơ quan khác rồi di chuyển đến gan).

Khi các tế bào gan bị hủy hoại hàng loạt sẽ phóng thích các yếu tố kích hoạt tế bào Kupffer tiết ra các chất gây viêm làm tăng tình trạng chết tự nhiên của các tế bào gan, đồng thời kích hoạt tăng sinh tế bào gan mới. Nhưng các tế bào mới sinh ra có nguy cơ đột biến tự phát cao dẫn đến ung thư gan.

bệnh gan nhiễm mỡ

Các biện pháp điều trị bệnh Gan nhiễm mỡ

Không có thuốc hay biện pháp nào làm hết ngay tình trạng gan nhiễm mỡ, nhưng nó có thể cải thiện dần dần nếu thay đổi lối sống kịp thời kết hợp với điều trị các bệnh lý đi kèm

Vitamin E:

Vitamin E có thể cải thiện tình trạng viêm ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ mà không có đái tháo đường qua một số nghiên cứu. Vì đối tượng của các nghiên cứu này không bao gồm những bệnh nhân đái đường và xơ gan mất bù cho nên vitamin E chưa chứng minh được lợi ích cho những bệnh nhân này.

Ngoài ra không nên sử dụng vitamin E cho bệnh nhân nam- những người có tiền sử hoặc tiền sử gia đình ung thư tiền liệt tuyến, vì nó làm tăng nguy cơ ung thư này ở nam giới. Cũng không nên sử dụng vitamin E liều cao quá 800UI/ ngày vì có thể làm tăng tỉ lệ tử vong do mọi nguyên nhân.

Gan nhiễm mỡ kèm tiểu đường có thể sử dụng một số thuốc theo chỉ định của bác sĩ để cải thiện được tình trạng viêm và xơ hóa ở bệnh nhân gan nhiễm mỡ

Giảm cân:

Giảm cân sẽ làm giảm sự tổn thương gan, cải thiện sự đề kháng insulin, là điều bắt buộc phải thực hiện. Mục tiêu giảm từ 0,5-1kg cân nặng mỗi tuần. Đối với những người không thể đạt mục tiêu cân nặng trong 6 tháng và có tình trạng viêm gan nhiễm mỡ, có thể cần phải phẫu thuật cắt một phần dạ dày và nối thông dạ dày-ruột (nối vị tràng)

Omega 3:

Một số nghiên cứu cho thấy acid béo omega 3 có thể cải thiện được tình trạng viêm gan nhiễm mỡ, tuy nhiên vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn nữa

Kiểm soát các rối loạn lipid máu:

Nên sử dụng các statin mà không chuyển hóa kéo dài qua gan như rosuvastatin hay pravastatin

Phòng ngừa bệnh gan nhiễm mỡ

Trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày, bạn nên áp dụng chế độ ăn khoa học bao gồm việc giảm đường, mỡ, các loại thực phẩm giàu cholesterol và triglyceride như phủ tạng động vật, lòng đỏ trứng, thịt đỏ, da gà, vịt, ngỗng, ngan…

Thay vào đó, nên dùng các loại dầu thực vật như dầu mè, dầu lạc, đậu nành….tăng cường ăn cá vào các bữa ăn chính và các loại quả có nhiều vitamin như cam, quýt, xoài, đu đủ, thanh long…

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, bạn cũng nên tăng cường vận động cơ thể với mọi hình thức khác nhau tùy theo điều kiện của từng người như chơi các môn thể thao cầu lông, tennis, bóng bàn, bơi, đi bộ, tập thể dục dưỡng sinh…

Nên khám bệnh định kỳ để kiểm tra đường huyết, lipid máu gồm cholesterol và triglyceride máu mỗi 6 tháng để phát hiện hỗ trợ cải thiện kịp thời khi gan có dấu hiệu bất thường.

Hạn chế rượu bia là việc làm cần thiết để có lá gan khỏe mạnh. Nhưng nếu vì tính chất công việc hay thói quen khiến bạn chưa thể bỏ hẳn, một số lưu ý sau sẽ phần nào giảm bớt độc tố của rượu bia giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ và bệnh gan do rượu bia.

bệnh gan nhiễm mỡ

Chế độ ăn cho người bị gan nhiễm mỡ

Các loại rau xanh, hoa quả tươi: Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ nên ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi để có chất xơ kích thích nhu đường ruột, tránh táo bón, và phòng chống bệnh xơ vữa động mạch. Rau xanh cung cấp nhiều loại vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Các loại vitamin A và E có tác dụng tránh tích tụ thêm mỡ trong gan.

  • Một số loại rau củ quả nên dùng như: cam, bưởi, rau cải, rau má, súp lơ, rau cần…
  • Chất đạm: Các protein tốt nhất để duy trì cân nặng và giảm cân là từ nguồn thịt nạc như: thịt gia cầm, trứng, đậu nành, cá, hải sản, các loại đậu đỗ.
  • Các sản phẩm từ sữa lành mạnh bao gồm ít chất béo hoặc sữa không béo, sữa chua.

Người bị gan nhiễm mỡ nên kiêng ăn gì?

Mục đích của việc điều trị gan nhiễm mỡ là làm giảm hàm lượng mỡ trong gan, do vậy nên tránh hoặc hạn chế những thực phẩm dưới đây.

Tránh ăn những thực phẩm giàu cholesterol:

Nội tạng động vật, lòng đỏ trứng,… chứa hàm lượng cholesterol cao. Do đó, việc giảm tiêu thụ các loại thực phẩm này giúp giảm lượng chất béo tích tụ trong gan.

Hạn chế chất béo, mỡ động vật:

Mỡ động vật khi được dung nạp vào cơ thể sẽ bài tiết ra ngoài ở gan. Do đó nếu sử dụng quá nhiều mỡ động vật sẽ gây gánh nặng cho gan. Gan không thể bài tiết mỡ, dẫn đến tích tụ và gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ. Vì vậy bạn nên thay mỡ động vật bằng các loại dầu có nguồn gốc từ thực vật.

Hạn chế các loại trái cây chứa hàm lượng fructose cao:

Hàm lượng đường cao là nguyên nhân gây ra các bệnh như béo phì, tiểu đường, gan nhiễm mỡ. Fructose do gan chuyển hóa. việc hạn chế các loại trái cây có fructose cao sẽ giúp giảm gánh nặng cho gan và phòng tránh bệnh gan nhiễm mỡ.

Kiêng gia vị cay nóng:

Trong thực đơn của người bị bệnh gan nhiễm mỡ cần hạn chế tối đa đồ ăn cay nóng sẽ làm giảm chức năng gan, khiến gan không thể bài tiết chất béo, làm chúng tích tụ khiến tình trạng bệnh ngày càng nặng hơn.

Tránh các chất kích thích, đồ uống chứa cồn:

Đây là nhóm thực phẩm cấm kỵ với người mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Uống rượu bia sẽ thúc đẩy quá trình chuyển từ gan nhiễm mỡ thành xơ gan thậm chí là ung thư gan. Việc đào thải mỡ cùng các chất độc hại từ rượu bia là gánh nặng rất lớn cho gan.

Giảm khẩu phần ăn có thịt đỏ:

Sử dụng nhiều thịt đỏ sẽ khiến bệnh gan nhiễm mỡ trầm trọng hơn.

 

Các tìm kiếm liên quan

  • Gan nhiễm mỡ kiêng gì
  • Thuốc trị gan nhiễm mỡ
  • Nguyên nhân gan nhiễm mỡ
  • Chữa bệnh gan nhiễm mỡ bằng nghệ
  • Hình ảnh gan nhiễm mỡ
  • La vối chữa bệnh gan nhiễm mỡ
  • Bệnh gan nhiễm mỡ độ 1
  • Tác hại của gan nhiễm mỡ

Nội dung liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *